Bir Elektrik Motorunda Soğutma veya Isı Yayılımı Temin Etmenin Yaygın Yöntemleri

Eylül 19, 2014, by Randy Wilson

Elektrik motorları günümüzde makinelerde ve proseslerde kullanılır. Bu motorları fabrikalarda, otomobillerde, uçaklarda, robotlarda ve hatta en sık kullandığınız DVD satış otomatlarında bulabilirsiniz. Söz konusu uygulama ne olursa olsun, ısı yayılımını yönetebilmek mutlaka gereklidir. Elektrik motorları genellikle söz konusu işe veya yük ihtiyacına göre seçilirler. Bu seçim yapılırken dikkate alınacak hususlardan biri de ısı yayılımıdır. Her ne kadar elektrik motorlarının tasarımı sürekli geliştiriliyorsa da, bu motorların hepsi kayıplar ve yetersizlikler sonucu ısı üretirler. İhtiyacınıza uygun bir motor seçerken bu hususu mutlaka dikkate almanız gerekir.

 AKM Servomotor

Pek çok durumda, ısı yayılımı kondüktif soğutma ile elde edilir. Bu yöntemde, motordan çıkan ısı montaj arabirimi vasıtasıyla makine yapısının içine aktarılır. Motor üreticileri veri sayfalarında genellikle bir ısı emici büyüklüğü belirtirler. Bu ısı emici büyüklüğü, motorun kesintisiz tork kapasitesini belirlemede kullanılır. Daha az veya daha fazla ısı varsa, motorun yük kapasitesi de buna göre artırılır veya azaltılır.   Yukarıda gördüğünüz Kollmorgen AKM servo motorda da kondüktif soğutma tercih edilmiştir.  

 PMDC TEFC

  Elektrik motorlarındaki ısıyı gidermenin bir başka yöntemi de cebri hava soğutması sağlamaktır.  Bu genellikle motora doğru hava üfleyen bir elektrikli fan kullanılarak gerçekleştirilir. Cebri hava soğutması, makine yapısına aktarılan ısı miktarını azaltabilir ve motorun daha yüksek bir yük noktasında çalışabilmesine imkân tanır.   Yukarıda, üstten hava üflemeyle soğutulan (TEFC) ayağa monte bir PMDC (kalıcı mıknatıslı doğru akım) motoru gösterilmiştir.

Sıvı Soğutmalı CDDR

Bir elektrik motorunun çıkardığı ısıyı yaymak için sıvıyla soğutma da tercih edilebilir. Sıvıyla soğutmada, etilen glikol veya başka bir soğutma sıvısı motor muhafazasının ya da bobinlerin çevresinde/içinde dolaştırılarak ısının yayılması sağlanır. Bunu, bir otomobil motorundaki radyatör sistemine benzetebiliriz.   Yukarıdaki motor, Kollmorgen'in özel geliştirdiği su soğutmalı bir tasarımdır.

Elektrik motoru seçiminde dikkate alınan ilk unsur ısı yayılımı değilse de, genel makine yapısı kapsamında bu unsur da mutlaka dikkate alınmalıdır. Bazı motorlar, aşırı ısının kullanıcılarda yanıklara sebep olabileceği bir makineye monte edilebilir. Makine yapısının ısınması neticesinde ortaya çıkan ısıl genleşme bazı proses sorunlarına neden olabilir, ayrıca motordaki ısı yayılımı konusuna yeterince önem verilmemesi ürün arızalarına yol açabilir.

 

comments powered by Disqus