Geri Besleme - Doğru Tercih Fark Yaratır - Bölüm II

Kasım 06, 2015, by Bob White

Bu serinin önceki yazisinda, hassas hareket uygulamalari için geri besleme cihazi seçiminin kritik oldugunu ve bu cihazin bulundugu yerin de önemli oldugunu ögrenmistik.  Bu yazida ise, mutlak ve artimli geri besleme arasindaki farkla ilgili bazi ek bilgiler, neden buna dikkat etmemiz gerektigi ve ayrica diger baska hususlar üzerinde durulmaktadir.

Diyelim ki, (öndeki vagonu görmediginiz) bir tren yaninizdan geçiyor ve siz de vagonlari 1, 2, 3 diye sayiyorsunuz.  Kaç adet vagonun geçmis olabilecegini tahmin edebilirsiniz, fakat her vagonun pozisyonunun ne olabilecegini bilmiyorsunuz.  Sadece 12 vagonun sirayla geçtigini biliyorsunuz.  Simdi de, diyelim ki geçitte durdunuz ve 12. vagondan 24. vagona kadar vagonlarin önünüzden geçtigini görüyorsunuz.  Diyelim ki, tren geçitte durmus olsaydi, kesinlikle bilirsiniz ki karsinizda 24. vagon var.  Önceki örnekte, trenin durmus oldugunu varsayarsak, sadece 12 aracin geçtigini bilirsiniz. Bu durumda, önünüzde duran aracin kaçinci sirada oldugundan emin olamazsiniz.

Kodlayici TercihleriGeri besleme sensörleri mutlak veya bagil artis konumunu bildirir.  Sisteme güç verildiginde, tek dönüslü mutlak cihazin konumu bir elektrik döngüsünde pozisyonu bildirme olanagina sahiptir.  Buna karsilik, artisli pozisyon sensörü tipik olarak her artis hareketi için çikis sinyallerini sunar, bunu yaparken de cihazin hareket araliginda belli bir konumu referans almaz. 

Periyodik isaretçi sinyalleri, makine ana anahtari ve sayaç ile birlikte bu veriler yük konumunun bilinmesini saglar.  Bununla birlikte, elektronik geri besleme devreleri güç kaybederse, sistem konumu bilemez.  Artimli kodlayicilar kullanan bazi kritik uygulamalar için, kontrol birimi konum bilgisini muhafaza edebilmek için kesintisiz güç kaynagina baglanabilmektedir. Alternatif olarak, gücün uygulanmasina gerek olmaksizin, çok dönüslü mutlak bir enkoder ayni fonksiyonu saglar.

Çevresel kosullar dogru geri besleme cihazinin seçiminde dikkate alinacak baska bir husustur.  Yüksek titresimli veya diger zorlu ortamlardaki uygulamalar bu ortami dengeleyebilecek bir cihazi gerektirir  Mevcut farkli teknolojiler üzerinde duruldugunda, bazi cihazlar zorlu ortamlara daha uygundur (örn. çözücü), digerleri (cam kodlayici ölçegi) uygun olmayabilir.  Üzerinde elektronik bilesenler olan bazi cihazlar asiri isi ortamlarina dayanikli degildir. Bir cihaz seçerken dikkat edilmesi gereken bir husus da budur.

Durun bitmedi. Farkli cihazlar konusuna girmeden önce dikkat edilmesi gereken baska bir sey de Geometridir.  Evet ortaokulda aldiginiz ders tekrar karsinizda!  Çogu uygulamanin döner bir elemani, lineer bir elemani veya her ikisi olabildiginden, cihaz seçiminde bunun da bir rolü olabilir.  Bu durumlarin her biri için özel olarak tasarlanmis geri besleme cihazlari vardir ve bu cihazlar çogu uygulama ihtiyaçlarini karsilamak için çesitli montaj seçenekleriyle sunulur.  En nihayetinde, geri besleme cihazi çalismasinin temel prensibi tüm bu geometrik seçeneklere uygulanir.

Dikkat edilecek çok sey var degil mi?  Makine imalatçisi için iyi haber ise, çogu hareket kontrol imalatçisi tüm bunlari tam bir sistem çözümünün parçasi olarak dikkate alir.  Baska bir husus da, günümüzde çogu geri besleme cihazi teknolojileri motor imalatçilarinin geri besleme cihazinda ilgili verileri kaydederek cihaza "çeki düzen vermelerini" saglamasidir.  Bu da, motor tahrik kombinasyonlarinin kurulumunun çok kolay hale gelmesini saglar.

Sonraki yazilarda, Hall etkisi, Çözücü, döner kodlayici, lineer kodlayici ve sinüs kodlayici cihazlari üzerinde duracagiz.

comments powered by Disqus